Tips en weetjes rond lezen en literatuur

Boektoppers lanceerde een Facebook-pagina vol toffe tips en weetjes rond lezen en literatuur. Luchtig én leerrijk, voor leraar én leerling. Word nu fan op www.facebook.com/boektoppers.

STARS!

Het festival van Vlaanderen Gent organiseert voor de zevende maal in samenwerking met het Poëziecentrum een sms-wedstrijd. Dichters in spe toetsen voor 30 juni een Nederlandstalig gedicht van maximaal 160 tekens door. Het thema dit jaar is ‘Stars!’.

De beste 50 gedichten vallen in de prijzen, de winnaar wordt zelfs op droomreis gestuurd. Alle winnende gedichten worden gebundeld in een poëzie-uitgave, dit boekje is na de prijsuitreiking op 17 september gratis verkrijgbaar op alle concerten van Gent Festival van Vlaanderen.

Surf naar de site van Poëziecentrum voor meer info en lees hieronder de winnende inzending van vorig jaar.

Ik wurm mij door het gat dat je
in de lucht hebt gesprongen
eng weliswaar
maar eenmaal boven
zo licht
helder
zo zonneklaar

Link: Poëziecentrum (wedstrijdpagina)

Gouden Ezelsoor

Schaarbeek staat bekend als de ezelsgemeente. Het Gouden Ezelsoor is een prijs die de Schaarbeekse SP. A-afdeling uitreikt aan de gebrekkigste vertaling in het lokale gemeenteblad ‘Schaerbeek Info’.

De hoofdprijs gaat dit jaar naar schepen Noël met volgende berichten: ‘Goede zaken in standpunt in de Josaphatwijk’ (rubriek Rommelmarkt), ‘Jonge zelfstandigecandidaten van naaien-snijden sector’ (rubriek Economie) en ‘drie hoeken van een verlevendigde driehoek’ (rubriek Handel). Ook de winnaars van het Zilveren en Bronzen Ezelsoor nemen een mooi loopje met het Nederlands, zoals te lezen is in dit artikel.

Via dit bericht kunnen leerlingen op een ludieke manier kennismaken met de taalproblematiek in de Brusselse rand zonder zure oprispingen of uithalen.

De Melkweg

Op de website van de auteur Bart Moeyaert kun je momenteel de auteur de openingsbladzijden van zijn nieuwe boek De Melkweg horen voorlezen. De website verwijst eveneens naar een filmpje dat laat zien hoe de eerste exemplaren van het boek bij de auteur arriveerden, naar een boekenbijlage van De Morgen, naar een programma van TV-Oost en naar een interview op Klara. Allemaal evenementen die deel uitmaken van de publiciteitscampagne rond de verschijning van het nieuwe boek.

Je kan met je leerlingen de effectiviteit van deze publiciteitscampagne nagaan. Hoe functioneren de diverse informatiekanalen bij het onder de aandacht brengen van het nieuwe boek? Is er een of zijn er meerdere kanalen die leerlingen ertoe kunnen overhalen om het boek te lezen? En waarop knappen ze af? Verrassende en boeiende discussies gegarandeerd!

Link: Bart Moeyaert (homepage)

Egocentrisme in het Nederlands

Welk woord gebruiken wij het vaakst? Taalpsycholoog Marc Brysbaert van de Universiteit Gent stelde een frequentielijst van 14.000 woorden samen op basis van onderschriften van duizenden films en tv-programma’s.
In deze lijst staat het woord ‘ik’ op de eerste plaats. ‘Je’, ‘het’, ‘de’ en ‘dat’ vervolledigen de top 5. Verder blijkt dat wij minstens 50.000 woorden in ons hoofd hebben maar dat kennis van de frequentste 61 woorden volstaat om 50 % van onze conversaties te herkennen. Wie duizend woorden heeft geleerd, verstaat al 82 % van een gesprek. In een artikel in Taalschrift en een radio-interview licht professor Brysbaert zijn belangrijkste onderzoeksresultaten toe.

Zijn onderzoek kan een interessant vertrekpunt vormen voor een les taalbeschouwing maar suggereert ook een andere, meer op woordfrequentie gerichte, aanpak van ons taalonderwijs.

Link: Leer eens Frans met 61 woorden (Taalschrift)
Audio: interview met professor Brysbaert (Nieuwe Feiten, Radio 1)

Analyse van gedichten

Soms kan het nuttig zijn dat leerlingen de kennis die ze in de les hebben opgedaan thuis nog eens ernstig doornemen. In dit onderdeel van Taalweb krijgen leerlingen opnieuw een grondige duiding van verschillende aspecten die gebruikt kunnen worden bij de analyse van gedichten: klank en rijm, strofenbouw, ritme en metrum, beeldspraak, stijlfiguren…

De theorie staat aan de linkerkant. Als leerlingen deze bestudeerd hebben, dan kunnen ze oefeningen maken om hun kennis vast te zetten. Ze kunnen opteren voor een kruiswoordpuzzel, een stijlfigurenoefening of een oefening op zinsverbanden of een combinatie van de drie.

Link: Poëzie-elementen (Taalweb)

De eenzame uitvaart

De Eenzame Uitvaart is een literair en sociaal project waarbij dichters eenzaam gestorvenen begeleiden naar hun laatste rustplaats.

Jaarlijks worden in Antwerpen een hoog aantal mensen begraven zonder dat iemand naar hen omkijkt. Met De Eenzame Uitvaart willen de dichters een laatste saluut brengen aan mensen die zonder aanwezigheid van familie of vrienden worden begraven.

De dichter Maarten Inghels nam het initiatief tot De Eenzame Uitvaart. Joke van Leeuwen, Bernard Dewulf, Lies van Gasse, Jan Aelberts, Andy Fierens en Stijn Vranken verlenen hun medewerking. Beurtelings schrijven ze een gelegenheidsgedicht waarin de weinige persoonlijke gegevens die over de overledene bekend zijn, worden verwerkt. De dichters lezen dit gedicht voor op de uitvaart.

Link: De Eenzame Uitvaart

Het eerste gedicht was van toenmalig stadsdichter Joke van Leeuwen, geschreven voor mevrouw J.V.L. en voorgedragen bij haar uitvaart op 23 januari 2009 op het Schoonselhof te Antwerpen.